ՍՈՒՐԲ ԶԱՏԻԿ

ՁԵԶ և ՄԵԶ ՄԵԾ ԱՒԵՏԻՍ

ՔՐԻՍՏՈՍ ՅԱՐԵԱՒ Ի ՄԵՌԵԼՈՑ

Յիսուս՝ մեր փրկիչը, իր խաչելութեամբ ու թափած արիւնով մեր մեղքերուն քաւութիւնը ապահովեց:
Աստուծմէ ողորմութիւն ընդունելու պայմանները պարզ, արդար և բանաւոր են: Տէրը դժուարին բաներ չի պահանջեր մեզմէ՝ որպէսզի կարող ըլլանք մեր մեղքերուն թողութիւնն առնելու: Պէտք չունինք երկար և տաժանելի ուխտագնացութիւններ ընելու կամ ցաւագին ապաշխարանքներ քաշելու՝ հաճոյ ըլլալու համար երկինքի Աստուծոյն կամ քաւելու մեր անօրէնութիւնները. այլ ան որ կը խոստովանի և մէկդի կը ձգէ իր յանցանքը, ողորմութիւն կը գտնէ:
Մեր արարիչը ո՛չ թէ կուզէ մեր տառապիլը տեսնել այլ կը փափաքի մեզ երջանիկ տեսնել: Ան կը փափաքի որ երջանկութեան դուռ փակող տառապանքներէն և յուսախաբութիւններէն հեռու մնանք:
Ան մեզմէ կը պահանջէ կատարել միայն այն պարտականութիւնները որոնք մեր քայլերը պիտի առաջնորդեն երանութեանց բարձրութիւններու որոնց երբեք կարող չէ հասնիլ անհնազանդը:
Հոգիին ճշմարիտ, ուրախալի կեանքն է իր մէջ կազմուած ունենալ Քրիստոսը՝ փառաց յոյսը:
Մենք, մեր կամքը հպատակեցնելով Քրիստոսի, մեր կեանքին մէջ կատարեալ փոփոխութիւն յառաջ կրնանք բերել:
Այս փոփոխութեամբ մենք վերէն կը հաղորդուինք զօրութեամբ մը, որ մեզ կը պահէ հաստատուն հանցնուած Աստուծոյ, որպէսզի ապրինք նոր կեանք մը՝ հաւատքի կեանքը:

Դարերու ընթացքին, սերունդէ սերունդ սովորութիւններ կը փոխանցուին, որոնք մաս կը կազմեն մեր մշակոյթին:
Զատկուայ առթիւ հաւկիթ ներկել ու հաւկթախաղ կազմակերպել այդպիսի սովորութիւններէն են:
Ըստ Տաթեւացիին հաւկիթը երկրին նմանութիւնն է: Կեղեւը կը ներկայացնէ երկինք, սպիտակուցը՝ ջուրը, դեղինը երկիրը:
Ըստ ընկերեալ սովորութեան հաւկիթը կարմիրի կը ներկուի և անցեալին այդ կ'ըլլար որդան կարմիրով: Հաւկիթին կարմիր գոյնի ներկուիլը կը խորհրդանշէ ամբողջ աշխարհին մեղքերէ բրկութիւնը՝ Քրիստոսի արեամբ:
Կարմիր հաւկիթը մեր ափին մէջ, եռանդով ու քաջութեամբ կը կրկնենք դարերու Յաղթական երգը:
Քրիստոս Յարեաւ ի Մեռելոց
Օրհնեալ է Յարութիւնն Քրիստոսի

Քաղեց՝ Շուշան Գորտոնճիեան
23-Մարտ-2010 Երեքշաբթի
Իսթանպուլ

ՔԻԼԻՄԱՆԺԱՌՕ ԼԵՌԸ

Քիլիմանժառօ լեռը, 97 քմ. երկայնութեամբ և 64 քմ. լայնութեամբ Ափրիկէ Ցամաքամասին վրայ կը գտնուի:

Քիլիմանժառօ լեռը, Էքուատօրին մօտաւորապէս 340 քմ. Հարաւ կը գտնուի:

Հիւսիսային-Արեւելեան Թանզանիոյ հողամասին վրայ, Տար Էս Սալաամ քաղաքին մօտաւորապէս 500 քմ. Հիւսիս-Արեւմուտք և Վիքթորիա Լճին մօտաւորապէս 560 քմ. Հարաւ-Արեւելք գտնուող Քիլիմանժառօ լեռը մարած հրաբուխ մըն է:

Գիպօն՝ 5895 մեթր, Մավենզին՝ 5149 մեթր և Շիրան՝ 3962 մեթր, Քիլիմանժառօ լերան ամենաբարձր գագաթներն են:

Քիլիմանժառօ լերան կատարը ձիւներով ծածկուած է: Քիլիմաժառօ լերան ստորոտը սառնագետեր կան: Վերջին տարիներուն ջերմութիւնը բարձրացած է: Եթէ ջերմութիւնը բարձրանալ շարունակէ, 50 տարուայ ընթացքին ձիւները բոլորովին պիտի հալին:

Քիլիմանժառօ լերան գիւղերուն մէջ եգիպտացորեն, սուրճ և պանան կը մշակուի:

Քիլիմանժառօ լերան անտառներուն մէջ բնակչութիւնը շատ քիչ է: Անտառներուն մէջ կարելի է տեսնել զանազան կենդանիներու և բոյսերու տեսակներ:



Շուշան Գորտոնճիեան

7-Մարտ-2010 Կիրակի

Իսթանպուլ

ԱՆՏԵԱՆ ԼԵՌՆԱՇՂԹԱՅ

Հարաւային Ամերիկայի մէջ, Վենեզուէլա, Գոլոմպիա, Էքուատօր, Փերու, Պոլիվիա, Արժանթին և Չիլիի հողամասերուն վրայ գտնուող, Խաղաղական Ովկիանոսին զուգահեռ Հիւսիսէն Հարաւ շուրջ 7000 քմ. երկարող Անտեան լեռները աշխարհի ամենաերկայն լեռնաշղթան է:

Ագօնգակուան 6962 մեթր բարձրութեամբ Անտեան լեռնաշղթային ամենաբարձր լեռն է: Անտեան լեռները 60 միլիոն տարի առաջ կազմուած են: Անտեան լեռնաշղթային վրայ մօտաւորապէս 5000մ. 3000մ. և 2000մ. բարձրութեամբ լեռներ կան:

Անտեան լեռնաշղթային վրայ ինչպէս մարած, նոյնպէս ալ տակաւին ժայթքող հրաբուխներ կը գտնուին: Հարաւային և Կեդրոնական Փերու, Հարաւային Չիլի, Էքուատօր և Գոլոմպիայի հողերուն վրայ 70 ժայթքող հրաբուխներ կը գտնուին:

Անտեան լեռներու ծովու մակարդակէն 914 մեթր բարձրութեան վրայ գտնուող վայրերուն օդի բարեխառնութիւնը մօտաւորապէս 24-էն 28-ի միջեւ կը փոխուի:

Անտեան լեռներու վրայ կարելի է տեսնել զանազան կենդանիներու և բոյսերու տեսակներ:

Անտեան լեռներու հողերէն արծաթ, կապար, զինկ, կլայեկ, պղինձ, ածուխ, երկաթ, զմրուխտ, և ոսկիի մետաղներ կը հանեն: Իսկ քարիւղով հարուստ են Արեւելեան հողամասերը:

Անտեան լեռնաշղթային վրայ կ'ապրին զանազան ցեղերու պատկանող բնակիչներ: Էքուատօրի, Պոլիվիայի և Փերույի բնակիչներուն մեծամասնութիւնը Կարմրամորդ ցեղին կը պատկանին:

Արժանթինի և Չիլիի Անտերու մէջ բնակչութիւնը քիչ է: Իսկ Կեդրոնական և Հիւսիսային Անտերու մէջ բնակչութիւնը խիտ է:



Շուշան Գորտոնճիեան

2-Մարտ-2010 Երեքշաբթի

Իսթանպուլ

ՖՈՒԺԻԵԱՄԱ ԼԵՌԸ

Ֆուժիեամա լեռը, Ճաբոնիոյ ամենաբարձր լեռն է:

Ֆուժիեամա լեռը, մայրաքաղաք Թոքիոյին 115 քմ. Հարաւ-արեւմուտք գտնուող մարած հրաբուխ մըն է: Ֆուժիեաման, երրորդ երկրաբանութեան շրջանին կազմուած է: Ֆուժիեամա լերան խարիսխը 40 քմ. շրջագիծ ունի, իսկ բարձրութիւնը 3776 մ. է:

Ֆուժիեամա լեռը, վերջին անգամ 1707 թուականին ժայթքեցաւ: Հրաբուխէն ելած մոխիիրները, Թոքիօն 15սմ. հաստութեամբ ծածկեցին:

Ֆուժիեամայի Հիւսիսային մասի գետերու գնացքը հրաբուխէն ելած մոխիր ու լաւաներով փակուելուն հետեւանք լիճեր գոյացած են:

Ֆուժիեաման, բանաստեղծներու և նկարիչներու ներշնչման աղբիւրն է: Այս լեռը, Շինթոիզմին՝ Ճաբոն ազգային կրօնքին, սրբազան վայրն է, որով կրօնական արժէք ալ ունի: Ճաբոնացիներ ու կարգ մը ուրիշ ազգերու պատկանող Շինթոիստներ, Յուլիս և Օգոստոս ամիսներուն իրենց կրօնական պարտականութիւնը կատարելու համար մինչեւ կատար կը մագլցին:



Շուշան Գորտոնճիեան

26-Փետրուար-2010 Ուրբաթ

Իսթանպուլ

ԷՎԷՐԷՍՏ

Էվէրէստը՝ 8850 մեթր բարձրութեամբ, երկրագունդի ամենաբարձր գագաթն է: Էվէրէստ գագաթը, Հիմալաեա լեռներու մէջ մօտաւորապէս Հիւսիսային լայնութեամբ 28 աստիճան, Արեւելեան երկայնութեամբ 87 աստիճան, Չինաստանի և Նէբալի սահմանագծին վրայ կը գտնուի:

Էվէրէստի ջերմութիւնը -70 աստիճան ըլլալուն, անոր բարձր կողերուն վրայ որեւէ բոյս չի բուսանիր և կենդանի չապրիր:

Էվէրէստի վրայ ամառնային մուսոններու տեղացուցած ձիւնը, հովի պատճառով կը մանրանայ և կը տարածուի: Այս տարածուած ձիւնը, շոգիացման գծին վրայ ըլլալուն, ընդհանրապէս Էվէրէստի սառնագետերը սնուցանող խոշոր սառնագունդեր չի կազմուիր, որով Էվէրէստի սառնագետերը սնուցող ակերը լեռներէն յաճախ փրթող ձիւնագունդերն են: Ձմեռը, Էվէրէստ լերան Հիւսիս-Արեւմտեան կողմէ փչող հովերը, անոր գագաթնամասի ձիւնը կը ցրուէ, այդ պատճառաւ ալ գագաթը մերկ երեւոյթ մը կը ստանայ:

Էվէրէստ լերան գլխաւոր սառնակոյտերն են՝ Գանկշանկ, Արեւելեան և Արեւմտեան Ռօնկպուք, Բումօրի և Խումպու:

Թիպէթի ճամբան բացուելէ վերջ, մարզիկներ 1920 թուականին Էվէրէստ լեռը կրցան մագլցիլ: 1953 թուականէն վերջ, զանազան երկիրներ մարզական խումբերու զօրավիգ հանդիսացան և այս խումբերը յաջողեցան հասնիլ Էվէրէստ լերան գագաթնակէտը:



Շուշան Գորտոնճիեան

20-Փետրուար-2010 Շաբաթ

Իսթանպուլ

ՀԻՄԱԼԱԵԱՆԵՐ

Հիմալաեա լեռները աշխարհի ամենամեծ ու ամենաբարձր լեռնաշղթան է: Հիմալաեաներուն, Կեդրոնական Հարաւային Ասիոյ մասը Արեւելք-Արեւմուտք ուղղութեամբ կ'երկարի:

Էվէրէստը՝ 8850 մեթր բարձրութեամբ, Հիմալաեաներու և երկրագունդի ամենաբարձր գագաթն է: Էվէրէստ գագաթը Նէբալ և Չինաստանի սահմանագիծի վրայ կը գտնուի:

Հիմալաեաները կազմուած են Հնդկաստանի և Ասիոյ քարի, մետաղի բարակ շերտերուն իրար զարնուելէն: Այս կազմութիւնը մինչեւ այսօր կը շարունակուի:

Բագիստան, Հնդկաստան, Չինաստան, Նէբալ և Պութանէն անցնող 2400 քմ. երկայնութեամբ Հիմալաեա լեռնաշղթային սառնակոյտերը կը սնուցանեն Ասիոյ ցամաքամասին 9 մեծ գետերը: 1,3 միլեառ մարդ այս ջուրերէն կ'օգտուին: Վերջի տարիներուն ջերմութիւնը 0,6-էն մինչեւ 0,15 աստիճան բարձրացած է: Եթէ ջերմութիւնը բարձրանալ շարունակէ, 50 տարուայ ընթացքին սառնակոյտերն ու ձիւները բոլորովին պիտի հալին:

Հիմալաեա լեռներուն, 4700 մեթրէ վեր մասերուն վրայ շարունակաբար ձիւն կը տեսնուի:

Հիմալաեաներու, Հարաւային բլուրներու անտառներով ծածկուած ճահիճներուն մէջ կ'ապրին վայրի եզեր, ռնգեղջիւրի նման կենդանիներ: Իսկ Թիպէթի վրայ կ'ապրին աղուէսներ, գայլեր, թոխորներ, լերան այծեր, վայրի էշեր և վիթեր:

Հիմալաեաներու վրայ թռչունի տեսակն ալ շատ է՝ անծեղ, թիկատոր ճնճղկազգի թռչուններ, լերան ագռաւ, նաեւ թիթեռնիկներ: Գետերու մէջ կարելի է տեսնել անուշ ջուրերու մէջ ապրող կապոյտ ձուկի տեսակներ:

Լերան բարձունքները կան մետաղի հարուստ հանքեր, բայց անոնց հասնիլ շատ դժուար է:

Քէշմիր ձորի հողամասին վրայ կը մշակուի խնձոր, տանձ, դեղձ, կերաս: Արեւմտեան Հիմալաեաները չոր, մերկ ու բոլորովին դատարկ ժայռերով և ձորերով ծածկուած են:



Շուշան Գորտոնճիեան

11-Փետրուար-2010 Հինգշաբթի

Իսթանպուլ

ԱԼՓԵԱՆ ԼԵՌՆԵՐ

Ալփեան լեռները Կեդրոնական Եւրոպայի հողերուն վրայ 207 քառակուսի քմ. տեղ գրաւող մեծ լեռնաշղթայ մըն է:

Այս լեռնաշղթան Զուիցերիոյ, Հիւսիսային Իտալիոյ և Ֆրանսայի հողամասերուն վրայ տեսնել կարելի է: Աւստրիոյ գրեթէ բոլոր հողամասը Ալփեան լեռներով ծածկուած է: Այս լեռնաշղթային ամենակարեւոր մասը Հարաւային Գերմանիոյ վրայ կը գտնուի:

Ալփեան լեռները, կարգ մը ընդհատումներով, Անատոլուի հողամասերուն վրայ Թորոս լեռներով կը շարունակուին և Իրան կ'անցնին: Ալփեան լեռները կ'երկարին դէպի Կեդրոնական Ասիոյ հողամասերուն վրայ:

Մօն Պլան, Ֆրանսայի և Իտալիոյ հողերուն միացած վայրը կը գտնուի: Ձիւներով ծածկուած Մօն Պլանը 4792 մեթր բարձրութեամբ Ալփեան լեռներու և Եւրոպական Ցամագամասին ամենաբարձր գագաթն է:

Մօն Պլանէն հոսող սառնագետերը մինչեւ Իտալիոյ Հարաւային ձորերը կը հասնին: Այս սառնագետերու տարածութիւնը 150 տարուայ մէջ նոյն ձեւով մնացած է և չէ փոքրացած:

Ալփեան լեռները, երեք մասէ կը բաղկանան՝ Արեւելեան Ալփեր, Կեդրոնական Ալփեր և Արեւմտեան Ալփեր:

Զուիցերիոյ և Իտալիոյ սահմանի վրայ գտնուող 4478 մեթր բարձրութեամբ Մաթթէրհորն լեռը դանակի մը ձեւ ունի:

Կեդրոնական Ալփեան լեռներու մէկ թեւն ալ Րէն Գետի ձորին շուրջը գտնուող Պէրն Ալփերն են: Ֆինդէրարհորնը՝ 4274 մեթր, Ալէթշհորնը՝ 4195 մեթր, Ժունկֆրօն՝ 4158 մեթր, Կեդրոնական Ալփերու ամենագեղեցիկ գագաթներն են:

Արեւելեան Ալփերը, աւելի ցած և շատ գեղեցիկ բլուրներ ունին: Արեւելեան հողամասերուն վրայ բազմաթիւ ձորեր ու անտառներ կան, սակայն այս հողերը երկրագործութեան համար նպաստաւոր չեն:

Ալփեան լեռներու գագաթամասերուն վրայ մի քանի տեսակ կենդանի տեսնել կարելի է՝ վայրի այծեր, լերան մուկեր, նապաստակներ, աղուէսներ, սրճագոյն արջեր և վայրի եզեր: Իսկ գայլերու սերունդը վերջացած է:

Ալփեան լեռներու վրայ թռչունի տեսակն ալ շատ է՝ լերան հաւ, փայտփոր, կաքաւ, արծիւ, կարապ, ագրաւ:

Լիճերն ու գետերը լեցուն են կարմրախայտ նաեւ զանազան տեսակի ձուկերով:

Ալփերու մէջ կարեւոր ճարտարարուեստ մը չկայ:

Ալփերու հողերէն սնդիկի ու կապարի մետաղներ կը հանեն: Կարգ մը տեղեր ժայռաղը առատ է: Երկաթ, պղինձ, զինկ, ոսկի, արծաթ և ածուխ շատ քիչ քանակութեամբ կը գտնուի:

Լեռնադաշտերու վրայ արմտիք ու գետնախնձոր կը մշակուի:

Զուիցերիոյ պանիրը շատ նշանաւոր է:

Ձմրան, Զուիցերիա միջազգային չմշկման խաղերու կեդրոնն է:



Շուշան Գորտոնճիեան

3-Փետրուար-2010 Չորեքշաբթի

Իսթանպուլ