ԿԱԶԴՈՒՐՄԱՆ ԿԱՅԱՆ

Մանուկները ազգի մը և ժողովուրդի մը մեծագոյն գանձերն են, անկէ աւելի թանկագինը չկայ եւ ինչպէս որ ամէն անձ իր գանձերուն վրայ կը գուրգուրայ, մենք ալ պէտք է գուրգուրանք մեր զաւակներուն վրայ:
ԵՐՋԱՆԿԱՅԻՇԱՏԱԿ ՇՆՈՐՀՔ ԱՐՔ. ԳԱԼՈՒՍՏԵԱՆ
ՊԱՏՐԻԱՐՔ ՀԱՅՈՑ ԹՈՒՐՔԻՈՅ
«Ծնեալ՝ 1913, Պատրիարք՝ 1962-1990»
Իսկական Հիմնադիր Գնալըի Կազդուրման Կայանի

Իսթանպուլահայ համայնքը իր բարեսիրական հաստատութեանց կողքին ունեցաւ նաեւ նիհարակազմ մանկանց ԿԱԶԴՈՒՐՄԱՆ ԿԱՅԱՆ մը, որ ժողովրդական շրջանակներու մէջ ծանօթ է «Ամառնային Քամբ» կամ պարզապէս «Քամբ» անունով: Այս հաստատութեան նպատակն է պատեհութիւն տալ համայնքիս կարօտ զաւակներուն, որ ամառնային կազդոյրի շրջան մը բոլորեն օդասուն վայրի մը՝ և առողջապահական լրիւ պայմաններու մէջ:
Այսօրուան «Քամբ»ը կը գտնուի Մարմարա ծովու երբեմնի հռչակաւոր «Իշխանաց Կղզիներ»էն փոքրագոյնին՝ Գնալըին վրայ և այս իսկ պատճառով աւելի ծանօթ է «Գնալը Քամբ»ը ժողովրդային կոջումով:

Շուշան Գորտոնճիեան
28-Օգոստոս-2009 Ուրբաթ
Իսթանպուլ

ԲԱԺԱԿ ՄԸ ԳԻՆԻ

Գիտնականը արքայական խնճոյքի մը հրաւիրած էին: Թագաւորը, թագուհին, հիւրերը և գիտնականը սեղանին շուրջ նստած թէ կը ճաշէին և թէ գինի կը խմէին: Պահ մը գիտնականը ոտքի կանգնեցաւ և գինիին բաժակը վեր բարձրացնելով թագաւորին ու թագուհիին ըսաւ.
-Այս գինին ձեր փառքին համար պիտի խմեմ:
Իր խօսակցութիւնը վերջացուց և բաժակ մը գինին գետին թափեց:
Հիւրերը զայրացան: Ծիծաղիլով գիտնականին հարցուցին.
-Դուն խելքդ կորսնցուցիր: Ինչո՞ւ գինին գետին թափեցիր:
Գիտնականը սապէս պատասխանեց.
-Դուք ծիծաղի արժանի էք: Եթէ ես գինին գետին չթափէի, քանի մը ժամ վերջ ան ինծի գետին պիտի թափէր:

Շուշան Գորտոնճիեան
24-Օգոստոս-2009 Երկուշաբթի
Իսթանպուլ

ԲԱՐՁՐ ՈԳԻ

Հայ երիտասարդ մը, եւրոպական քաղաքի մը համալսարանը ուսանելու գնաց: Երբ երիտասարդը համալսարան հասաւ, իր դէմը գործաւորի հագուստով մարդ մը ելաւ: Մարդը, անմիջապէս երիտասարդին պայուսակները շալկեց և զինքը ներս առաջնորդեց:
Երիտասարդը, մարդուն հարցուց.
-Այս համալսարանի տնօրէնը ո՞ւր է:
Մարդը պատասխանեց.
-Ես եմ այս համալսարանի տնօրէնը:
Երիտասարդը նախ եւ առաջ շատ զարմացաւ, յետոյ հասկցաւ թէ տնօրէնը ամէն օր դասարաններու վառարանները ածուխով կը լեցնէ, պարտէզը կը ջրէ, ճաշարանի սեղաններուն սպասարկութիւնը կ'ընէ եւ ամանները կը լուայ:
Երիտասարդ ուսանողը նախ ամչցաւ նման գործեր ընելէ, բայց յետոյ վարժուեցաւ: Ատեն մը վերջ տեսաւ թէ «ցած» ու «բարձր» գործ գոյութիւն չունի և որեւէ գործ «բարձր ոգիով» կատարել կարելի է:

Շուշան Գորտոնճիեան
17-Օգոստոս-2009 Երկուշաբթի
Իսթանպուլ

ՀԱՅՐ ՈՒ ՈՐԴԻ

Փաստաբան մը զաւակ մը ունեցաւ: Ծնած օրէն իսկ այդ զաւակը արժեց մօրը մահը: Փաստաբանը մեծ սիրով մը կապուած էր իր կնոջ: Եւ այդ կորուստը խորապէս ցնցեց իր բարոյական աշխարհը: Իր երիտասարդութեան շրջանին ան եղած էր կրօնասէր մէկը: Սակայն այդ մեծ կորուստէն յետոյ բոլորովին կորսնցուց իր հաւատքը:
-Աստուած ի՞նչ իրաւունք ունէր իր կինը խլելու ձեռքէն:
Այս էր իր տրամաբանելու եղանակը: Եւ աստիճանաբար խրեցաւ անաստուածութեան մօրուտին մէջ: Դառնագին հեգնանքով մը սկսաւ ծաղրել ուրիշներու հաւատքը: Այդ ծաղրանքէն մեծ հաճոյք կ'առնէր: Իր բոլոր ծանօթները գիտէին, թէ կեանքի վրայ կը նայէր ծայրագոյն յոռետեսութեամբ: Իր սիրած միակ զբաղումն էր ուրիշներու յոյսն ու խանդավառութիւնը ոտքի տակ առնել, ուր որ ալ ըլլար, որու հետ ալ որ տեսնուեր: Երբ իր տան մէջ հիւրեր ըլլային եւ խօսքը դառնար անմահութեան շուրջ, ահռելի ծաղրանքով մը կ'ըսէր:
-Անգամ մը որ մեռար, կը նշանակէ հող դարձար գացիր ալ ի՞նչ անիմաստ յոյսեր սնուցանելու հարկ կայ որ:
Մինչ այդ իր մանչուկը կը մեծնար խնամակալուհիի մը հոգածութեամբ: Պզտիկը շատ յաճախ կը լսէր հօրը այդ կարծիքը եւ այդ գաղափարով ալ հասակ կը քշէր:
Օրին մէկը խնամակալուհին խնդրեց, որ մտերիմ տեսակցութիւն մը ունենար փաստաբանին հետ: Այդ տեսակցութեան ընթացքին յայտնեց,թէ իր զաւակը սկսած էր գէշ հայհոյանքներ ընել եւ ըմբոստանալ իր դէմ:
-Հարկ է իր հետ խօսիք անգամ մը այս ուղղութեամբ:
Եզրակացուց խնամակալուհին:
-Ինծի ղրկեցէք զինքը, ըսաւ փաստաբանը:
Հայր ու զաւակ չափչփեցին զիրար:
-Որքան կը նմանի իր մեռած մօրը, անցաւ հօրը մտքէն:
Տղուն հետ լրջօրէն խօսեցաւ անոր թերութիւններուն շուրջ եւ ճամբեց զինքը:Սակայն ոչ մէկ ազդեցութիւն էին գործած իր ազդարարութիւններն ու խրատները:
Քանի մը օր յետոյ խնամակալուհին կը ստիպուէր վերստին գանգատիլ իր մասին:
Վերջապէս տղուն սրտին դպչելիք բան մը գտնելու յոյսով փաստաբանը ըսաւ իր զաւկին.
-Գիտե՞ս տղաս եթէ մայրիկը ողջ ըլլար պիտի չուզէր
երբեք բերնէդ այդպիսի անճոռնի խօսքեր լսել:
-Սակայն մայրիկը մեռած գացած է:Անգամ մը որ մէկըմեռնի հող դարձած գացած է: Ալ ի՞նչ անիմաստ յոյսեր սնուցանելու հարկ կայ որ:
Պատասխանեց տղան, ապահովաբար հպարտ հօրը այդ ծանօթ խօսքերը կրկնելուն համար: Այդ խօսքերը դպան փաստաբանի սրտին: Անոր զաւկին բերնէն լսել այդ խօսքերը: Որքան հաւատացեալ աղջիկ էր իր կինը:
Ոտքի նետուելով ըսաւ տղուն.
-Չէ տղաս քու մայրդ ողջ է:Կ'ապրի եւ կը լսէ ամէն մէկ խօսքդ: Ես յիմարութիւն ըրած եմ ցարդ եւ ըսած խօսքեր որոնք չէին համապատասխաներ ճշմարտութեան:Ասկէ յետոյ երկուքս ալ պիտի ապրինք այնպիսի կեանք մը,որ մայրիկիդ կողմէ տեսնուելու արժանի ըլլալ:
Մեծ փոփոխութիւն մըն էր այդ: Անհաւատ փաստաբանը չէր կրնար հանդուրժել որ իր անհաւատութեան տգեղ արդիւնքները անդրադարձ ունենային նաեւ իր զաւկին վրայ:
Իսկական սիրոյ աղբիւրը իսկական հաւատքին մէջ է:

Շուշան Գորտոնճիեան
3-Յունիս-2009 Չորեքշաբթի
Իսթանպուլ

ՏՕՆ ՀԱՄԲԱՐՁՄԱՆ ՅԻՍՈՒՍ ՔՐԻՍՏՈՍԻ

«Հայր մեր, որ երկինքն ես. թող սուրբ ըլլայ քու անունդ. քու թագաւորութիւնդ թող գայ. քու կամքդ թող ըլլայ երկրի վրայ, ինչպէս որ է երկինքի մէջ. մեր հանապազորեայ հացը տուր մեզի այսօր. ներէ մեզի մեր պարտքերը, ինչպէս մենք ալ կը ներենք մեր պարտապաններուն և մի թոյլ տար որ փորձութեան մէջ իյնանք, այլ փրկէ մեզ չարէն. որովհետեւ քուկդ է թագաւորութիւնը և զօրութիւնը և փառքը յաւիտեանս. ամէն:

Վասնզի եթէ դուք մարդոց ներէք իրենց յանցանքները, ձեր երկնաւոր Հայրն ալ ձեզի պիտի ներէ: Իսկ եթէ դուք մարդոց չներէք իրենց յանցանքները ձեր Հայրն ալ ձեզի պիտի չներէ ձեր յանցանքները»:

ՔԵԶԻ ՀԱՄԱՐ ԶԱՒԱԿՍ

Ո՞վ Քեզ նախատեց ու մտրակեց այն աստիճան որ վշտահար, անկերպարան և անճանաչելի դարձած ես, ով Ամենագեղեցիկը:
Քու մեղքերդ, զաւակս:

Ինչո՞ւ արեւափայլ ճակատդ փուշերով վիրաւորուած է, ով Սուրբ:
Քու սրտիդ կարծրութիւնը, հպարտութիւնը և ստորին փափաքներդ խորտակելու համար, զաւակս:

Ինչո՞ւ յուսալքուած այնքան խեղճեր սփոփող այդ ազնիւ ձեռքերդ ծակուած են գամերով, ով Բարերար:
Որպէսզի Աստուծոյ և Անոր Եկեղեցիին իրաւունքները գողցող քու անմաքուր ձեռքերդ մաքրուին զաւակս: Դուն սորվիս աշխատիլ, տալու համար և ոչ թէ դիտելու:
«Աւելի երանելի է տալը, քան թէ առնելը»:

Երկինքէն երկիր ճամբորդող լուսասփիւռ ոտքերդ ինչո՞ւ ծածկուած են արիւնոտ վէրքերով, ով փառաց թագաւոր:
Որպէսզի կործանումի ճամբայէն ոտքերդ ետ դարձնեմ դէպի «Հօրս տունը», զաւակս:

Ոհ, նիզակով խոցուած է կողդ, ո՜վ օրհնեալ Տէր:
Այդ աղբիւրը քեզի համար բացուած է, զաւակս, որպէսզի դուն ամբողջովին մաքրուիս և ամբիծ ու անարատ իմ առջեւս կայնիս ցնծութիւնով:

Իմ Տէրս և իմ Աստուածս:
Այո, այո բոլորը քեզի համար են, զաւակս, միայն եթէ հաւատաս և ընդունիս:

Կը հաւատամ, Տէր, օգնէ իմ անհաւատութեանս:

Շուշան Գորտոնճիեան
19-Մայիս-2009 Երեքշաբթի
Իսթանպուլ

ՊԱՐԱՊ ԲԱՆԵՐ

Մեր վարժարաններու, եկեղեցիներու և միութիւններու գանձանակները:

Հայկական թերթերու պարունակութիւնը:

Հայ գրողին գրպանները:

Հայերէն խօսիլ, գրել ու կարդալը:

Շնորհակալութիւն յայտնելը:

Ներողութիւն խնդրելը:

Գնած ընկոյզներս:

«ՌԱՄԻԶ» երգելով հայ երգը պահել կարծողին գլուխը և զայն ունկնդրողին ճաշակը:

Շատ աշխատելով հարուստ ըլլալու գաղափարը:

Նոր ճաշարան բացողին անօթի անցորդներ սպասելու յոյսը:

Ձկնորս Համբիկին ծախած ուլականջները:

Հարազատ մօրը հայհոյողին նման, բեմերէն Հայաստանը ոտքի տակ առնողին, զայն քաջալերողին և չդիմադարձողին «Հայրենասիրութիւն»ը:

Բեմ հրաւիրուած երգիչին երգելէ առաջ կէս ժամ խօսիլը:

Պետական աթոռներու թեկնածուներուն ընտրութիւններէն առաջ ժողովուրդին ըրած խոստումները:

«Օր մը, դրութիւնէն բան մը կը շտկուի»: Մտածելով, սպասելու յոյսս...

Որքա՜ն պարապ բաներ գրեցի, այնպէս չէ՞:

Շուշան Գորտոնճիեան
17-Մայիս-2009 Կիրակի
Իսթանպուլ

ԱՍՏՈՒԱԾ ՍԷՐ Է

Բնութիւն եւ յայտարարութիւն՝ հաւասարապէս Աստուծոյ նկատմամբ կը վկայեն: Մեր երկնաւոր հայրը աղբիւրն է կեանքի, իմաստութեան եւ ուրախութեան: Դիտէ՝ բնութեան բիւրաւոր հրաշալի եւ գեղեցիկ բաները եւ տես ի՞նչ զարմանալի կատարելութեամբ կը յարմարին անոնք ոչ միայն մարդուն, այլ եւ բոլոր կենդանի արարածոց պէտքերուն եւ երջանկութեան:
Լեռները եւ ծովերը ամէն բան մեզի Արարչին սէրը կը պատմէ: Աստուած է որ Իր բոլոր արարածոց ամենօրեայ պիտոյքները կը հոգայ: Սաղմոսերգուն, այս հոգեյոյզ մտածումը հետագայ գեղեցիկ խօսքերով կ'արտայայտէ.

«Ամենուն աչքերը Քեզի կը սպասեն,
Ու ժամանակին անոնց կերակուրը Դուն անոնց կուտաս,
Քու ձեռքդ կը բանաս,
Ու ամէն կենդանիին փափաքը կը լեցնես»:

«Աստուած սէր է»:
Այս բառերը գրուած կը տեսնենք ծաղիկներու կոկոններուն եւ մատաղածիլ խոտերուն վրայ: Սիրագեղգեղ թռչուններու, որ իրենց զուարթ դայլայլիկներով օդը դաշնակութեամբ կը յորդեցնեն: Փափուկ ծաղիկներու, որ իրենց անուշահոտ բոյրերով մթնոլորտը կը խնկեն: Ամէնքն ալ մեր Աստուծոյն հայրական հոգածութիւնն ու իր զաւակներն երջանկացնելու փափաքը կը պատմեն մեզի:
Աստուծոյ խօսքը կը յայտնէ իր նկարագիրը: Բնութեան իրերուն եւ մարդկային սրտին ճանչցած ամենէն խորին եւ խանդակաթ սիրոյ կապերու միջոցաւ, Ան ջանացած է Ինքզինքը յայտնել մեզի:
Աստուծոյ անսահման սէրը յայտնելու համար էր որ Յիսուս մարդոց մէջ ապրելու եկաւ: Աստուածորդին իջաւ երկինքէն, հայրը ցուցնելու համար:
Յիսուս, ժողովրդին հետ Իր յարաբերութիւններու մէջ ամենամեծ նրբադատութիւն եւ խոհեմ, անուաբանոյ ուշադրութիւն կը գործածէր: Ան խստաբարոյ չեղաւ երբէք ու բնաւ պէտք չեղած ատեն խիստ խօսք մը չլսուեցաւ Իր բերնէն, ոչ ալ զգայուն սիրտ մը ցաւցուց ընդունայն: Ճշմարտութիւնը կը խօսէր, սակայն միշտ սիրով: Կը հրապարակէր կեղծաւորութիւնը, բայց արցունքներ կային Իր ձայնին մէջ: Լացա՜ւ Իր սիրելի քաղաքին, Երուսաղեմի վրայ, որ մերժեց ընդունիլ զԻնքը:
Աստուածորդին միայն կարող էր մեզ փրկել: Ան կարող էր ճանչցնել Աստուծոյ սէրը:
Որքան աւելի ջանանք ճանչնալ աստուածային նկարագիրը խաչին լոյսովը, այնքան աւելի կը տեսնենք ողորմութիւն, քաղցրութիւն եւ ներողութիւն, միացած արդարութեան եւ իրաւանց հետ:

«Ամէն մարդկային կապ կրնայ խզուիլ,
Բարեկամ բարեկամի անհաւատարմանալ,
Մայրեր կրնան իրենց զաւակը սիրելէ դադրիլ,
Երկինք երկիր տեղափոխուիլ,
Բայց ո եւ է փոփոխութիւն չի կրեր
Աստուծոյ սէրը»:

Շուշան Գորտոնճիեան
11-Մայիս-2009 Երկուշաբթի
Իսթանպուլ